بسیاری از این بیماران تصور میکنند چون آندوسکوپی طبیعی است، مشکل آنها عصبی است یا اصلاً بیماری ندارند. در حالی که آندوسکوپی فقط ساختمان مری را نشان میدهد و نه عملکرد آن را. بزبان دیگر: «آندوسکوپی ساختمان مری را میبیند؛ مانومتری حرکت مری را.»
«وقتی آندوسکوپی طبیعی است، چه عواملی باعث گیر کردن غذا میشوند؟»
بیماران زیادی مراجعه میکنند و میگویند:
«دکتر، غذا در مری گیر میکند اما آندوسکوپی من کاملاً طبیعی بوده است.»
علل گیر کردن غذا با آندوسکوپی طبیعی عبارتند از
۱. آشالازی «در آشالازی، سلولهای عصبی شبکه عصبی مری به تدریج تخریب میشوند و در نتیجه اسفنکتر تحتانی مری بهدرستی شل نمیشود و عبور غذا مختل میگردد.»
در مراحل اولیه ممکن است آندوسکوپی طبیعی باشد.
بیمار معمولاً میگوید:
- غذا گیر میکند.
- آب هم گاهی گیر میکند.
- مجبور است آب روی غذا بخورد.
برای تشحیص این بیماری باید از مانومتری استفاده کرد.
۲. اسپاسم مری
بیمار احساس میکند غذا پشت جناغ متوقف میشود.
گاهی درد قفسه سینه نیز دارد.
آندوسکوپی ممکن است کاملاً طبیعی باشد.
۳. انقباضات بسیار شدید مری (Jackhammer Esophagus)
«مری بعضی بیماران بیش از حد طبیعی منقبض میشود.» که این انقباضات پر قدرت در مواردی منجر به اختلالات بلع و درد سینه میشود
۴. ضعف انقباضات مری
- Ineffective Esophageal Motility در این اختلال، قدرت انقباضات مری کاهش مییابد و انتقال غذا به معده به خوبی انجام نمیشود.
- Absent Contractility که در این بیماری 100% بلع ها بدلیل کاهش نیروی انقباض قدرت انتقال غذا یا مایعات در مری را ندارند.
۵. ائوزینوفیلیک ازوفاژیت جزء بیماریهائی است که در مواردی آندوسکوپی تقریباً طبیعی دارند اما بیوپسی تشخیص را مشخص میکند.
۶. دیسفاژی عملکردی: این بیماران در اندوسکوپی ساختمان مری طبیعی دارند و در مانومتری هم حرکات مری طبیعی است.
- اما بیمار واقعاً احساس گیر کردن غذا دارد، احساس ماندن توده در گلو دارد، احساس ناراحتی و فشار در سینه احساس میکند و برای بلع غذا نیاز به نوشیدن اب پیدا میکند. و علائمی مثل کم خونی، کاهش وزن، استفراغ و درد شدید هنگام بلع ندارد و در بسیاری از این بیماران استرس و اضطراب میتوانند علائم را تشدید کنند، اما دیسفاژی عملکردی صرفاً یک مشکل روانی نیست و احتمالاً با حساسیت بیش از حد مری و نحوه پردازش پیامهای عصبی در مغز نیز ارتباط دارد.
پرسش مهم این است: «»
به طور خلاصه، مانومتری مری زمانی توصیه میشود که: 1- آندوسکوپی طبیعی است.2- غذا گیر میکند.3- علت هنوز مشخص نشده است.
در این شرایط مانومتری میتواند اختلالات حرکتی مری را آشکار کند.
در پایان، سه باور نادرست درباره گیر کردن غذا عبارتاند از:
1-اگر آندوسکوپی طبیعی باشد، مری حتماً سالم است.
2-همه دیسفاژیها ناشی از استرس هستند.
3-اگر فقط غذا گیر کند و آب گیر نکند، مشکل مهمی وجود ندارد.
جمعبندی: طبیعی بودن آندوسکوپی به این معنا نیست که همه بیماریهای مری رد شدهاند. اگر بیمار همچنان احساس گیر کردن غذا داشته باشد، اختلالات حرکتی مری، ائوزینوفیلیک ازوفاژیت و دیسفاژی عملکردی باید مدنظر قرار گیرند. در چنین شرایطی مانومتری مری میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره عملکرد مری فراهم کند.
