بسیاری از بیماران تصور میکنند هر علامتی که بعد از غذا یا هنگام دراز کشیدن ایجاد شود، حتماً ناشی از رفلاکس است. در حالی که علت عدم پاسخ به دارو همیشه «شدت رفلاکس» نیست.
در بیمارانی که به درمان استاندارد رفلاکس پاسخ نمیدهند، یکی از شایعترین علل این است که علائم از ابتدا ناشی از رفلاکس نبودهاند.
مهمترین علل پاسخ ندادن به درمان رفلاکس
۱. تشخیص از ابتدا رفلاکس نبوده است.
گاهی بیمار:
- درد قفسه سینه دارد.
- احساس گیر کردن غذا دارد.
- سرفه مزمن دارد.
اما مشکل اصلی میتواند:
۱. تشخیص اولیه رفلاکس اشتباه بوده است
- اختلالات حرکتی مری
- درد عملکردی قفسه سینه
- دیسفاژی عملکردی
۲. مصرف نادرست دارو
بسیاری از بیماران:
- دارو را بعد از غذا میخورند.
- فقط هنگام علامت مصرف میکنند.
- زمان مصرف را رعایت نمیکنند.در حالی که اثر دارو به زمان مصرف وابسته است.
۳. رفلاکس غیر اسیدی
بیمار میگوید:
«داروی ضداسید میخورم ولی هنوز ترشحات به گلویم برمیگردد.»
ممکن است اسید کم شده باشد اما برگشت محتویات معده همچنان وجود داشته باشد.
داروهای مهارکننده اسید معمولاً میزان اسیدی بودن رفلاکس را کاهش میدهند، اما لزوماً از وقوع تمام دفعات برگشت محتویات معده جلوگیری نمیکنند.
۴. Esophageal hypersensitivity (حساسیت بیش از حد مری):
دو بیمار ممکن است مقدار مشابهی رفلاکس داشته باشند:
- یکی هیچ علامتی نداشته باشد.• دیگری از علائم شدید شکایت کند.علت میتواند حساسیت بیش از حد اعصاب مری باشد.
۵. رفلاکس شدید یا نقص ساختمانی دریچه مری
برخی بیماران: فتق هیاتال بزرگ دارند، شلی شدید دریچه تحتانی مری دارند. در این موارد دارو ممکن است کافی نباشد.
۶. اختلالات حرکتی مری
در بیمارانی که علائم مقاوم دارند، مانومتری میتواند اختلالاتی مانند آشالازی، EGJ outflow obstruction، اسپاسم مری و Jackhammer esophagus را مشخص کند. و تشخیص تنها با مانومتری امکانپذیر میشود.
- Functional heartburn (سوزش سر دل عملکردی)
در برخی بیماران، بررسیهای تشخیصی هیچ شواهدی از رفلاکس یا ارتباط علائم با رفلاکس نشان نمیدهد. در این افراد علت علائم بیشتر به پردازش درد توسط سیستم عصبی مربوط است تا برگشت اسید معده.
آیا هر بیماری که به داروی رفلاکس جواب ندهد نیاز به جراحی دارد؟ پاسخ: خیر.
بسیاری از بیماران تصور میکنند دو راه بیشتر وجود ندارد: 1- دارو2- جراحی
در حالی که ابتدا باید مطمئن شویم واقعاً رفلاکس علت علائم است.
«اگر رفلاکس با دارو بهبود پیدا نمیکند، قبل از افزایش دارو یا حراحی باید مطمئن شد که تشخیص رفلاکس درست است.»
ادامه علائم با وجود مصرف دارو لزوماً به معنای شدید بودن رفلاکس نیست. پیش از افزایش دوز دارو یا تصمیمگیری برای جراحی، باید مشخص شود که آیا علائم واقعاً ناشی از رفلاکس هستند یا علت دیگری در میان است. در بسیاری از بیماران، بررسیهایی مانند آندوسکوپی، مانومتری مری و امپدانس-pH متری مسیر تشخیص را روشن میکنند.
